|
KURTLERIN ILKLERI
1. İlk KÜRT kütüphanesi : Kitêbxanêya
Kurdî - İsveç-10 Ekim 1997
2. İlk KÜRT gazetesi : Kürdistan- Mikdat Mithat Bedirxan, 22 Nisan 1898
- Mısır
3. KÜRT edebiyatının ilk yazılı örneğini: Bilinen ilk kürtçe şiir M.Ö
330 yılında Baraboz Tarafından yazılmıştır....
4. KÜRTlerin ilk Internet Radyosu: Buli Can tarafından Radio X - Dengê
Azadî - Ekim 2000
5. İlk KÜRT sitesi : [ARAŞTIRIYORUM]
6. KÜRTçe ilk yerel televizyonu : Gün TV - Diyarbakır- 23 Mart 2006
7. KÜRTlerin ilk tiyatro teksti: olarak kabul edilen ''Memê Alan''
1918'de Ebdurrehim REHMİ'nin yazdığı
oyundur
8. ilk KÜRTçe piyes : ''Birîna Reş''(Kara Yara) -1959'da Musa Anter-
Harbiye Askeri Cezaevi'ndeki hücresinde yazdı.
9. Türk Tiyatro ve Sinemasında KÜRT karakterlerin işlendiği ilk oyun :
1977'de 'Deprem ve Zulüm'
10. KÜRTçe ilk rock solo albüm: Rojhan Beken'ın "Lawo" albümü
11. Oskara aday gösterilmiş ilk KÜRT filmi: Şîwenî Befir
12. İlkKÜRT video sitesi :'kurdtube.com'
13. ilk KÜRT romanı : Erebê Şemo "ŞİVANÊ KURD"
14. Türkiye'de İlk KÜRTçe klibi çeken : Ferhat tunç
15. ilk KÜRT partisi: İran Kürdistanı Demokrat Partisi-HDKİ'
16. Türkiye de İlk KÜRT Cumhurbaşkanı: İsmet İnönü'dür
17. ilk KÜRT filmi : 1926 yilinda Kürt kadinlarinin durumunu ekranlara
getiren Zerê adli film çekildi.
18. Türkiye de ilk KÜRTçe Yayın başvurusu : 23 MART 2004: Diyarbakır
Gün-TV Kürtçe'nin/Kurmançi lehçesinde Hafta içi Salı ve Perşembe günleri
akşam saat 21:00'de 45'er dakikalık Dergûşa Çandê (Kültür Beşiği) adlı
bir Kültür-Sanat programı yapmak amacıyla RTÜK'e başvurdu
19. Tv'lerde ilk Türkçe alt yazılı KÜRTçe Film: 07 MAYIS 2004:
Diyarbakır Gün-TV Türkiye ekranlarında ilk kez, tamamı Kürtçe, Türkçe
alt yazılı Diyarbakır yapımı belgesel nitelikli "ÇEK ÇEK" filmini
yayımladı.
20. TV'lerde ilk KÜRTçe Reklam: 01 HAZİRAN 2004: Tümüyle Gün Tv,
tarafından hazırlanan ilk Kürtçe reklam İstanbul Kürt Enstitüsü
tarafından hazırlanan "Ferhenga Kurdi-Tırki" adlı Kürtçe-Türkçe Sözlüğü
tanıttı.
21. İlk KÜRTUlusal Gençlik Örgütü : 1969 de DDKO
22. ilk KÜRTçe ajans haberciliği : DİHA (Dicle Haber Ajansı) - 4 Nisan
2002
23. ilk KÜRTçe işletim sistemi : "Ubuntu"
24. İlk KÜRTçe çizgi roman :"Mirina Jaro" (Jaro'nun Ölümü) yazan Mamê
Elî çizen Levent Özkan
25. ilk KÜRT kadın dengbêji : Eski Sovyetler Birliği'nde yaşayan Kürtler
içerisinde, ilk Kürt kadın sanatçı Susika Simo'dur.
26. Türkiye de KÜRTçe kurs için ilk başvuru: 6 Ağustos 2002
English Fast Yabancı Dil Okulları Kurucusu Nazif Ülgen, Kürtçe dil kursu
açmak için İstanbul Milli Eğitim Müdürlüğü'ne başvurdu.
27. ilk KÜRT yayıncılığı: Ermenistan'da 1921 yılında başlatıldığını ve
Roja Teze isimli bir gazetenin yayınlanmasıyla.
28. Türkiye'nin ilk KÜRT popüler kültür dergisi : Esmer
29. ilk KÜRT kurumu : Kürt Kültür ve Araştırma Vakfı (KÜRT-KAV), Türkiye
Cumhuriyeti mahkemeleri tarafından Cumhuriyet tarihi boyunca Kürt adıyla
tescil edilen kurumdur.
30. Anadolu'da ilk KÜRT köyü: Rohat Alakom`un son çalışmasında, bazı
belgelere dayanarak Orta Anadolu'da köyün Yabanabad yöresinde
bulunduğunu ortaya koydu.
31. ilk KÜRT Film Günleri : Almanya'nın Köln kentinde düzenlendi.
Kürdistan Öğrenciler Birliği (YXK) ile Baran Kültür Evi'nin ortaklaşa
düzenlenen 1. Köln Kürt Film Günleri, 30 Eylül 2006 da yapıldı.
32. Altın Kelebek ödülüyle Ödüllendirilen ilk KÜRT sanatçı : 2005
yılında Etnik müzik kategorisinde en iyi sanatçı olarak Rojin seçildi.
33. İlk KÜRT müzik grubu :Koma Wetan 1970
34. Ilk feminist KÜRT filmi :Stêrk di nav rojê de bêreng in ('Yildizlar
Gündüz Renksizdir') --Mahabadli kadin yönetmen Sirin Cihani.....
35. İlk KÜRT televizyonu : MED TV 1995'te kuruldu.
36. İlk KÜRTçe müzik kanalı : Mesopotamia Music Channel (MMC) - 2 Ocak
2007
37. Türkiye de KÜRT karakterlere yer veren ilk film : Yılmaz Güney'in
1968 yılında başrolünü oynadığı ve yönettiği Seyithan / Toprağın Gelini
38. İlk KÜRT Cumhuriyeti : 22 Ocak 1946'da Mahabad kentinin Çuwarçıra
Meydanı'nda ..Komara Kurdistana Mehabade
39. İlk KÜRTçe pul : 1923 yılının Ekim ayında Mahmudê Berzencî
yönetimindeki Güney Kürdistan Krallığı'nı tarafından, idarî işlerde
kullanılacak damga pulu olarak bastırıldı.
40. ilk KÜRT kadın spiker : Zeyneva Ivo (zeynéba Ibo)
41. ilk KÜRT öğrenci topluluğu : hevi
42. ilk KÜRT matbaacısı : Hüseyin Hüsnü
43. KÜRTçe için ilk Latin alfabeyi hazırlayan: İsahak Marogûlov
44. KÜRTlerin ilk devleti: Med
45. KÜRTlerin İlk devletini Kuran; Kyakser , i.ö 21.03.612
46. KÜRTlerin ilk ihanetçisi ve devletin yıkılışı : Harpagos i.ö 549
47. KÜRTlerin ilk isyanı : 1806, Baban aşireti isyanı, Abdurahman paşa
öncülüğünde
48. KÜRTlerin ilk dengbêjî; Evdalê Zeynikê
49. KÜRTlerin ilk savaş hükümeti; Botan-behdînan Hükümetî 1992
50. KÜRTlerin ilk radyosu; Erîvan
51. KÜRTlerin ilk istihbaratı: HPP(Hêza Parastina partiyê)
52. KÜRTlerin ilk enstîtüsü: parîs Kürt Enstîtüsü
53. KÜRTlerin ilk kültür merkezi, MKM veya NÇM
54. KÜRTlerin ilk enternasyonal şehitleri: 1979 Beka -lonan da 12 kürt
devrimcilerinin flistinlerle birlikte israilin işgaline karşı savaşarak
şehit olmuşlardır.
55. KÜRTlerin ilk devrimci, demokrat ve türk kökenli şehidi: Hakî KARER
(ordulu 1978 de şehid düştü, stÊrka sor elî ile...)
56. ilk kurdoloji çalışması : italyan Maûrîzîo Garzonî (( "Rêziman û
ferhenga zimanê Kurdî" ))..
57. KÜRT Kadınlarının İlk Derneği : Teal-i Nisvan-ı Mayıs 1919?da
İstanbul'da Süleymaniyeli Doktor Encum Yamulkî Xanim başkanlığında
kurulan Teal-i Nisvan-ı Kurdî adlı cemiyet, 20 Haziran 1919?da okutulan
mevlit ile faaliyetlerine başladı.
58. Osmanlı'da İlk Yasal KÜRT Cemiyeti : : Kürdistan Azm-i Kavî Cemiyeti
59. İlk Sanal KÜRT Ansiklopedisi: [?????? ]
60. İlk KÜRT çe Günlük Gazete : Azadiya Welat
61. Dünyanın ilk Sibernitik (Çok Kabaca robot bilimi) Bilgini :
Bediu'z-Zaman Ebû'l-İz İsmail bin er-Razaz El-Cezeri
62. Kürdistan tabirini idari bir terim olarak ilk kullanan: Selçuk
Sultan Sancar'dır. (1117-1157) Sancar İran'daki Hamedan şehrinin
batısındaki Bahar kalesini merkez alan eyalete Kürdistan adını
vermiştir.
63. Tarîhî kayıtlarda idam ettirilen Büyük KÜRT Sürgünü : Kral II.
Sargon
64. Tarîhî kayıtlarda idam ettirilen ilk KÜRT kralı : Kürdistan Kralı
Zarbienus
65. KÜRT sözcüğünün ilk hali olarak kabul edilen Kurtie / Qurti
:Asurlular ile Mittanîlerin arasında geçen ve Mitanilerin kaybettiği bir
savaş sonrası, Asur Kralı I. Tiglath-Pileser adına hazırlanan zafer
silindirinde (M.Ö. 1125) geçer...
66. Akdemik dilin KÜRTçe olarak kullanıldığı ilk üniversite 1968 yılında
kurulmuş olan Süleymaniye Üniversitesidir
67. DÜNYA ÜNİVERSİTELER BİRLİĞİ 'ne üye ilk KÜRT üniversitesi
Süleymaniye Üniversitesi
68. Türkiyede ilk KÜRT çe kasedi çıkaran Kişi Ayşe ŞAN
69. Kürdistanın ilk telekom şirketi:Kürdistan hükümetinin cep telefonu
şirketi KOREK Telekom . |